Forex’te Olası Riskler

Forex piyasası dünyanın en büyük ve en hızlı büyüyen finansal piyasasıdır. Forex işlemleri “sıfır toplamlı” bir oyundur (Şendur, 2017). Örneğin, bir işlemde alım yapana karşılık satış yapmaya gönüllü bir oyuncu daha vardır.

Bu şu anlama gelmektedir, her kazananın karşısında aynı oranda kaybeden olmak zorundadır.  Yüksek işlem hacimleri de göz önüne alındığında, bu sıfır toplamlı oyun aynı zamanda yüksek riskler içermektedir.

Yapılan çalışmalara göre, forex piyasalarındaki günlük işlemlerin ortalama hacminin  5,5 trilyon dolar  olduğu söylenmektedir.

Genel Riskler:

  • Kaldıraçlı İşlem

Forex piyasası kaldıraçlı bir sistem üzerinde kuruludur. Bu, anaparanızın çok üstünde işlem yapmaya hakkınız var demektir. İşlem  yaptığınız gibi, yüksek karlar elde eder ya da tam tersi yüksek zararlar görebilirsiniz. Forex’te eksiye düşmek yoktur ( eksiye düşüşlerde yetkili aracı kurumunuz zararı kendi Takasbank’a öder), fakat bütün anaparanızı kaybetme riskiniz vardır.

Çok yüksek zararlar görülmesinden dolayı SPK 10.02.2017 tarihinde kısıtlamaya gitti : Başlangıç teminat tutarını asgari 50.000 TL yahut muadili dövize yükseltirken, kaldıraç oranını 1:100 den 1:10 seviyesine getirdi.

Örnek vermek gerekirse;

1:100 kaldırac olduğunu varsayalım. Aracı kuruluş yatırımcısına şöyle bir teklifte bulunmuş olur; 1.000 TL karşılığında aracı kurum yatırımcısına 1:100 kaldıracın da etkisiyle 100.000 TL lik işlem yapma olanağı sağlar ve döviz satar. Ama dövizi nakit olarak vermez, yaptığı işlem karşılığında bir kar oluşursa onu öder. Yani yatırıcımcı 100.000 TL yi vermiş ve karşılığında 1 ABD doları=1.50 TL den, 66,667 dolar almış gibi olur. Kur 1,60 olursa, o zaman yatırıcımcı 66,667 dolar karşılığında 106,667 TL alır. Yani yatırımcı 1000 TL lik teminatla 6.667 TL kar elde etmiş olur. Tam tersi durumda ise, örneğin kur 1,40 TL ye düşerse, 66.667 dolar karşılığında 93.334 TL alır.Yani yatırıcımcı 1000 TL lik teminat ile 6,667 TL zarar etmiş olur. Görüldüğü üzere yüksek kaldıraç oranı, hem yüksek kar hem de zarar demektir. SPK düzenlemesinin yapılma sebebi bu örnekte açıkça görülmektedir. (Şendur, 2017)

  • Döviz kurları çok değişkendir

Forex piyasasında oynaklık yüksektir ve kurlarda ani ve beklenmedik gelişmeler olabilir. Para birimlerinin değerini etkileyen birçok değişken olduğundan, yakından izlenme ve doğru zamanlama çok önemlidir. Bu sebeple, zarardan korunmak isteyen yatırımcılar pozisyonlarını sürekli takip etmelidir. Takip edemiyorlarsa da açık pozisyon bırakmamalıdırlar. Unutulmamalıdır ki , takip edilmeyen pozisyon savunmasızdır.

  • Forexte İşlemler Tezgâh Üstü Olarak Yapılır

       Denetime tabi vadeli işlem borsalarının aksine, borsa dışı perakende forex piyasasının merkezi bir piyasası yoktur. Bu piyasada Forex brokerı işlem fiyatını kendi belirler, bu sebepten dolayı aracı kurumun yatırımcıya adil fiyat verdiğine yatırımcı güvenmek durumundadır.

  • Altyapı ve İnternet Riski

Internet sağlayıcınız, elektrik kesintisi veya PC nizden kaynaklı platforma ulaşamamanız durumunda, zamanında pozisyona müdahale edememe riskiniz doğmaktadır. ( aracı kurumunuz ile iletişime geçip, operasyon merkezinden pozisyonlarınıza müdahil olabilirsiniz.)

Yazar: Iraz Sümer (Şendur, 2017 makalesinden alıntılar içermektedir.)